मैले सोचेको अमेरिका, मैले भोगेको अमेरिका

कहिलेकाहीँ जीवनमा एउटा सानो दृश्यले मनभित्र यस्तो सपना रोपिदिन्छ, जसको जरा वर्षौंसम्म फैलिरहन्छ। समय बित्दै जान्छ, परिस्थिति बदलिँदै जान्छ, तर त्यो सपना भने मनको कुनै कुनामा चुपचाप जीवित रहन्छ।मेरो जीवनमा अमेरिकाको सपना पनि त्यस्तै गरी जन्मिएको थियो।म काठमाडौँको महाराजगन्जस्थित भानुभक्त स्कुलमा कक्षा ८ मा पढ्दै थिएँ। भूगोलको कक्षामा संसारको नक्सा हेर्दै गर्दा मेरो नजर अमेरिकामा पुग्यो। नक्सामा टाढा देखिएको त्यो देश मेरा लागि केवल भूगोलको एउटा नाम थिएन। त्यो एउटा रहस्यमय संसार थियो, ठूला सडक, अग्ला भवन, सम्पन्न जीवन र अनगिन्ती अवसर भएको देश।त्यो दिन मैले कल्पना पनि गरेकी थिइनँ कि कुनै दिन त्यही अमेरिकाको माटोमा टेक्नेछु। तर सपना देखेकी थिएँ। त्यो सपना समयसँगै मभित्र हुर्किँदै गयो।मैले त्यही भानुभक्त स्कुलबाट एसएलसी उत्तीर्ण गरेँ। केही समय निजी कम्पनीमा काम गरेपछि फेरि आफ्नै पुरानो विद्यालयमा शिक्षिकाका रूपमा फर्किएँ। विद्यार्थीहरूका बीचमा बितेका ती वर्षहरू मेरो जीवनका सबैभन्दा अर्थपूर्ण वर्षहरू थिए।करिब २० वर्षसम्म मैले त्यही विद्यालयमा शिक्षण गरेँ। कक्षाकोठामा उभिएर विद्यार्थीहरूलाई किताबका पाठ मात्र पढाइनँ, उनीहरूलाई जीवनका पाठ पनि सिकाउने प्रयास गरेँ। विद्यार्थीहरूको सफलता र उनीहरूको अनुहारमा देखिने खुसी नै मेरा लागि सबैभन्दा ठूलो पुरस्कार थियो।

उत्कृष्ट कार्यसम्पादनको सम्मानस्वरूप मैले भानुभक्त स्कुलबाट तीन पटक उत्कृष्ट शिक्षिकाको पुरस्कार प्राप्त गरेँ। ती पुरस्कार मेरा लागि केवल प्रमाणपत्र थिएनन्, ती मेरो मेहनत, समर्पण र शिक्षणप्रतिको निष्ठाका सम्मान थिए।

भानुभक्त स्कुलका विद्यार्थीहरू अहिले संसारका धेरै कुनामा छरिएर राम्रो प्रगति गरेका छन्, जसको सफलताको कहानीले मन प्रफुल्ल हुन्छ। उनीहरूको सफलता नै आफ्नो सफलता जस्तो महसुस हुन्छ।

ती पुरस्कारसँगै मेरो शिक्षण यात्राले मलाई अर्को अविस्मरणीय अवसर पनि दिएको थियो, विद्यार्थीहरूसँगै जापान जाने अवसर। विद्यार्थीहरूसँग नयाँ देशको यात्रा गर्नु मेरा लागि केवल विदेश भ्रमण थिएन। त्यो आफूले पढाएका बालबालिकासँगै सिक्ने, नयाँ संसार देख्ने र उनीहरूको आँखाबाट संसारलाई फेरि हेर्ने एउटा अनौठो अवसर थियो।

कक्षाकोठामा वर्षौंसम्म विद्यार्थीहरूलाई किताबका पानाबाट संसार चिनाएकी म, त्यही विद्यार्थीहरूसँगै जापान पुगेर संसारलाई आफ्नै आँखाले देख्ने अवसर पाउँदा निकै भावुक भएकी थिएँ। त्यो क्षणले मलाई महसुस गराएको थियो, शिक्षकको जीवनमा सबैभन्दा ठूलो पुरस्कार केवल प्रमाणपत्र वा सम्मान मात्र होइन रहेछ, आफूले पढाएका विद्यार्थीहरूसँग बाँड्न पाएका यस्ता अविस्मरणीय क्षणहरू पनि जीवनका अमूल्य सम्पत्ति रहेछन्। तर मनको एउटा कुनामा अमेरिका भने अझै जीवित थियो।

अमेरिकाको सपना र असफलताको पीडा

अमेरिका जाने चाहना मनमा थियो। त्यसैले मैले पर्यटक भिसामार्फत अमेरिका जाने प्रयास पनि गरेँ। तर हरेक पटक भिसा अस्वीकृत भयो।भिसा कार्यालयबाट फर्किने ती दिनहरू आज पनि सम्झन्छु। हातमा राहदानी हुन्थ्यो, तर मन भारी हुन्थ्यो। घर पुगेपछि राहदानी खोलेर त्यो अस्वीकृतिको छाप हेर्थें। छाप सानो थियो, तर त्यसले मेरो आशामाथि ठूलो रेखा कोरेजस्तो लाग्थ्यो।कहिलेकाहीँ मनले सोध्थ्यो, के म अमेरिका जाने सपना देख्न योग्य छैन?त्यो प्रश्नको उत्तर कसैले दिँदैनथ्यो। केही समय चुप लाग्थेँ, आँसु पुछ्थेँ र फेरि आफैँलाई सम्झाउँथेँ, अहिले भएन, अर्को बाटो खोज्नुपर्छ।त्यो सानो छापले कागजमा थोरै ठाउँ मात्र ओगट्थ्यो, तर मनमा भने ठूलो चोट छोड्थ्यो। तर मैले सपना देख्न छोडिनँ।जब आठ वर्षको प्रयासपछि भाग्यले ढोका खोल्योडिभी लटरीमार्फत अमेरिका जाने आशामा मैले लगातार करिब आठ वर्षसम्म प्रयास गरेँ। हरेक वर्ष फाराम भर्थें। नतिजा आउँथ्यो। कहिले आशा जाग्थ्यो, कहिले निराशा। तर असफलताले मेरो प्रयास रोक्न सकेन।करिब आठ वर्षको निरन्तर प्रयासपछि अन्ततः सन् २०१७ मा त्यो दिन आयो, जुन दिन मैले वर्षौंदेखि पर्खिरहेको खबर पाएँ। डिभी लटरीमा मेरो नाम परेको थियो।त्यो खबर सुनेको क्षण अझै पनि आँखाअगाडि आउँछ। कम्प्युटरको स्क्रिनमा आफ्नो नाम देख्दा केही क्षण त विश्वासै लागेन। फेरि हेरेँ, विवरण मिलाएँ, परिवारलाई बोलाएँ। खुसीले आवाज नै निस्केन। वर्षौंदेखि बन्दजस्तो लागेको ढोका अचानक खुलेको थियो।

सन् २०१८, सपनाको देशमा पहिलो पाइला

सन् २०१८ को जुलाईमा म मेरो परिवारसँगै टेक्सस, अमेरिका आइपुगेँ। विमानबाट ओर्लँदा मनमा अनेकौँ भावनाहरू थिए—खुसी, उत्साह, डर, कौतूहल र अनिश्चितता। त्यो क्षणमा मैले सोचेँ, अब मेरो सपना पूरा भयो। तर मलाई थाहा थिएन, सपना पूरा हुनु र सपनाको जीवन सुरु हुनु एउटै कुरा रहेनछ।

स्वर्ग सम्झिएको अमेरिका

नेपालमा हुँदा मैले अमेरिकालाई आफ्नै कल्पनाले सजाएकी थिएँ ठूला घर, राम्रा गाडी, फराकिला सडक, राम्रो कमाइ र सहज जीवन। तर अमेरिका आएपछि मैले पहिलो पटक बुझ्न थालेँ, टाढाबाट देखिएको संसार र नजिकबाट भोगिएको संसार फरक हुँदो रहेछ।सुरुवाती दिनहरूमा म भान्जीहरूको घरमा बसेँ। आफ्नै गाडी थिएन। ड्राइभिङ लाइसेन्स थिएन। अंग्रेजी भाषामा आत्मविश्वास थिएन। यहाँको काम गर्ने शैली र सामाजिक वातावरण पनि नयाँ थियो।त्यो समय मेरो जीवनमा भान्जीहरूले दिएको साथ र सहयोग म कहिल्यै बिर्सन सक्दिनँ। आज म जहाँ छु, त्यहाँ पुग्न मेरो आफ्नै मेहनत र संघर्ष त छँदै छ, तर त्यो संघर्षको सुरुवाती दिनमा भान्जीहरूले दिएको साथ, भरोसा र सहयोग पनि मेरो यात्राको महत्त्वपूर्ण हिस्सा हो। त्यसका लागि म उहाँहरूप्रति हृदयदेखि नै धेरै कृतज्ञ छु।

फ्रिस्कोको वालमार्टमा टुटेको अर्को भ्रम

अन्ततः मैले टेक्ससको फ्रिस्कोस्थित वालमार्टमा काम पाएँ। त्यो काम मेरो जीवनको एउटा महत्त्वपूर्ण मोड थियो।वालमार्टमा काम सुरु गर्ने पहिलो दिन बिहानैदेखि मन असाध्यै चञ्चल थियो। छातीमा लगाएको नयाँ कर्मचारीको परिचयपत्र हेर्दै गर्दा मनभित्र अनेकौँ प्रश्न उठिरहेका थिए, के म यो काम गर्न सक्छु?घण्टौँ उभिएर काम गर्दा खुट्टा दुख्न थाले। भारी कार्टन उठाउँदा हात दुखे। शरीर थाक्यो। तर शरीरभन्दा बढी थाकेको थियो मन। एकछिनका लागि म आफैँसँग प्रश्न गर्न पुगेँ, करिब २० वर्ष विद्यार्थीहरूलाई पढाएकी म आज यो काम गरिरहेकी छु। आँखामा आँसु आए। तर मैले आँसु पुछेँ। आफैँलाई भनेँ, काम सानो हुँदैन, यो सुरुवात हो।

अमेरिकाको महँगो वास्तविकता र दोहोरो संघर्ष

टाढाबाट हेर्दा अमेरिका कमाइको देशजस्तो लाग्थ्यो, तर नजिकबाट भोग्दा मैले अर्को यथार्थ देखेँ। यहाँ अपार्टमेन्टको भाडा, मेडिकल इन्स्योरेन्स, गाडीको किस्ता, गाडीको इन्स्योरेन्स, ग्रोसरीको खर्च जोड्दा हरेक महिना अत्यन्तै ठूलो खर्च आउँदो रहेछ।यो सबै खर्च एउटा सामान्य कामले मात्रै व्यवस्थापन गर्न एकदमै गाह्रो हुने रहेछ। त्यसैले केही वर्ष मैले वालमार्टमा फुल टाइम र कन्भिनियन्स स्टोरमा पार्ट टाइम गरी दुईवटा काम गरेँ। बिहानदेखि बेलुकासम्म एउटा काम अनि साँझदेखि राति अबेरसम्म अर्को काम।त्यो मेरो जीवनकै सबैभन्दा धेरै काम गरेको समय थियो। दिनभरि उभिएर काम, थोरै सुताइ, फेरि काम। त्यो बेला शरीरले भन्दा धेरै मन थाक्थ्यो, तर घरको भाडा तिर्नु थियो, बिल तिर्नु थियो, परिवार पाल्नु थियो, त्यसैले रोकिने विकल्प नै थिएन।

सम्मानको त्यो क्षण

काम सुरु गरेको करिब तीन महिनापछि एक दिन सुपरभाइजरले मलाई बोलाउनुभयो। जब उहाँले Employee of the Month को सम्मानका लागि मेरो नाम घोषणा गर्नुभयो, केही क्षण म बोल्नै सकिनँ। हातमा प्रमाणपत्र थियो। वरिपरि ताली बजिरहेको थियो।त्यो क्षणले मेरो हराउँदै गएको आत्मविश्वास फेरि फर्काइदियो। मैले बुझेँ, इमानदार मेहनत जहाँ गरे पनि त्यसको सम्मान हुँदो रहेछ।

आजको अमेरिका, मेरो कर्मभूमि

समय बित्दै गयो। कामप्रतिको मेरो निरन्तरता, जिम्मेवारी र मेहनतले मलाई अगाडि बढाउँदै लग्यो। आज म एउटा कर्पोरेट कम्पनीमा स्टोर म्यानेजरका रूपमा काम गरिरहेकी छु। कुनै बेला सामाजिक सुरक्षा नम्बर र एउटा कामका लागि भान्जीहरूको घरमा भर पर्नुपर्ने अवस्थामा भएकी म आज एउटा पूरै स्टोरको जिम्मेवारी सम्हाल्छु।पहिलो पटक स्टोर म्यानेजरको परिचयपत्र छातीमा लगाउँदा मेरो मन फेरि विगततिर फर्कियो। त्यो दिन म आफैँलाई सोधिरहेकी थिएँ, के म सक्छु? आज त्यही प्रश्नको उत्तर मेरो जिम्मेवारीले दिइरहेको थियो, हो, म सक्छु।सन् २०२१ मा कर्पोरेट स्टोर लिडरका रूपमा काम गरेको पहिलो वर्षमै राम्रो कार्यसम्पादनका कारण मैले छोरीसँग मेक्सिको जाने अवसर पाएँ। त्यो मेरो संघर्षको यात्रामा आएको एउटा सुन्दर विश्रामजस्तो थियो।

अमेरिका स्वर्ग होइन, कर्मभूमि रहेछ

कक्षा ८ मा भूगोलको किताबमा अमेरिका देख्दा मैले यसलाई स्वर्गजस्तो कल्पना गरेकी थिएँ। तर आज बुझ्छु, अमेरिका स्वर्ग होइन। यहाँ पनि दुःख छ, थकान छ, एक्लोपन छ। तर यहाँ अवसर पनि छ, मेहनत गर्ने ठाउँ छ।अमेरिकाले मलाई एउटा कुरा सिकाएको छ, भाग्यले ढोका खोलिदिए पनि त्यसबाट भित्र पस्ने र आफ्नो ठाउँ बनाउने काम आफैँले गर्नुपर्छ।नयाँ आउने नेपाली दाजुभाइ दिदीबहिनीहरूलाई मेरो सानो सुझावयो लेख पढिरहनुभएका र भोलि अमेरिका आउने सपना देखिरहनुभएका सबै नेपाली दाजुभाइ तथा दिदीबहिनीहरूलाई म एउटा कुरा मनदेखि नै भन्न चाहन्छु।अमेरिका आउनुअघि आफूलाई सकेसम्म तयार पारेर आउनुहोस्। यो तयारी तीन तहमा गर्नुहोस्।

१. मानसिक तयारी। यहाँ तपाईंले सोचेको जस्तो सजिलो हुँदैन। तपाईंको पुरानो पद, पहिचान र सम्मान केही समयका लागि पछाडि छुट्न सक्छ। म जे पनि काम गर्न तयार छु, सानो–ठूलो काम भन्ने हुँदैन भन्ने मानसिकता लिएर आउनुहोस्। धैर्य सबैभन्दा ठूलो हतियार हो।

२. शारीरिक तयारी। यहाँको जीवन धेरै सक्रिय छ। घण्टौँ उभिएर काम गर्नुपर्ने हुन्छ, भारी सामान उठाउनुपर्ने हुन्छ, दुईवटा काम गर्नुपर्ने पनि हुन सक्छ। त्यसैले शरीरलाई सकेसम्म स्वस्थ र बलियो बनाएर आउनुहोस्।

३. प्राविधिक र व्यावहारिक तयारी। सकेसम्म ड्राइभिङ सिकेर, लाइसेन्सका लागि तयारी गरेर आउनुहोस्। यहाँ गाडीबिनाको जीवन धेरै कठिन छ। सामान्य अंग्रेजी बोल्ने र बुझ्ने अभ्यास, कम्प्युटरको सामान्य ज्ञान र कुनै एक सीप सिकेर आउनुभयो भने सुरुवाती संघर्ष धेरै कम हुन्छ।

साथै, सुरुमा अपार्टमेन्टको भाडा, मेडिकल इन्स्योरेन्स, गाडीको किस्ता, इन्स्योरेन्स र ग्रोसरीले ठूलो आर्थिक दबाब दिन्छ भन्ने कुरा मनमा राखेर केही बचतको योजना पनि गरेर आउनुहोस्।

अमेरिकाले कसैलाई सजिलै केही दिँदैन, तर इमानदारीपूर्वक मेहनत गर्ने मानिसलाई यसले कहिल्यै खाली हात पठाउँदैन। यहाँ आँसु पनि छ, पसिना पनि छ, तर मेहनतको सम्मान पनि छ।त्यसैले डराएर होइन, तयार भएर आउनुहोस्। सपना देख्न नछोड्नुहोस्, तर सपनासँगै संघर्ष गर्न पनि तयार हुनुहोस्।

अन्तिम सत्य

कक्षा ८ मा भूगोलको किताबमा देखेको अमेरिका मेरो कल्पना थियो।आठ वर्षसम्म डिभी लटरीका लागि गरेको निरन्तर प्रयास मेरो आशा थियो।सन् २०१८ मा अमेरिका आएपछि भोगेको सुरुवाती संघर्ष मेरो वास्तविकता थियो।फ्रिस्कोको वालमार्टमा भारी कार्टन उठाउँदा काँपेका हात र दुखेका खुट्टाले भोगेको अमेरिका मेरो संघर्ष थियो।दुईवटा काम गरेर बिल र भाडा धान्नुपरेको अमेरिका मेरो यथार्थ थियो।

तीन महिनामै Employee of the Month बन्दा हातमा समातेको प्रमाणपत्र मेरो आत्मविश्वास थियो।र आज स्टोर म्यानेजरका रूपमा जिम्मेवारी सम्हालेको क्षण, यो अमेरिका मेरो कर्मभूमि हो।मैले सोचेको अमेरिका एउटा सपना थियो। मैले भोगेको अमेरिका आँसु, पसिना, त्याग र संघर्ष थियो। र आज मैले बुझेको अमेरिका, मेहनत गर्ने मानिसका लागि अवसरको एउटा खुला मैदान हो।सायद जीवनको सबैभन्दा सुन्दर सत्य यही हो। हामीले चाहेको जीवन सधैँ हामीले कल्पना गरेको बाटोबाट आउँदैन। तर हामीले हार नमानी हिँडिरह्यौँ भने, एक दिन पछाडि फर्केर हेर्दा त्यही संघर्ष हाम्रो जीवनको सबैभन्दा सुन्दर कथा बनेर उभिँदो रहेछ।

लेखक: रमा पाठक, बोल्डर, कोलोराडो